Je bent niet wat je overkwam - Hoe Betty Loha haar taboe doorbrak met één boek

Eveline Broekhuizen
1 dag geleden
3 minuten om te lezen

'Erin blijven geloven en dat uitstralen. Als ik het geloof, dan besmet ik jou daarmee.' — Betty Loha

Betty Loha met haar autobiografische boek Mam, ik kan niet meer

Sommige mensen schrijven een boek. Betty Loha bouwde een beweging.

In twee jaar tijd gaf ze ongeveer honderd lezingen, vertelde ze haar verhaal voor medewerkers van politie, jeugdzorg, scholen en ROC's, stond ze in het theater - en nu werkt ze aan een documentaire.

Allemaal op basis van één boek: Mam, je kan niet meer, het verhaal over wat zich afspeelde achter de gesloten deuren van het gezin waarin zij en haar tweelingzus vanuit Ethiopië werden geadopteerd.

In de nieuwe podcastaflevering van Doorbreken met je boek spreek ik Betty over de reis achter dat boek. Niet het snelle succesverhaal, maar de echte weg: de twijfel, de nachtmerries, de keuzes, en het vuurtje dat niet meer te doven is.

Schrijven als verwerkingsproces: omgaan met een zwaar verhaal

Betty is eerlijk: het schrijfproces zelf was niet leuk. 'Het schrijven zorgde vooral voor nachtmerries,' vertelt ze. Ze schreef in de weekenden, omdat wat ze opschreef 's nachts doorwerkte. En toch hield ze vol. Wat haar houvast gaf? 'De wetenschap dat ik op een dag iemand anders zou kunnen helpen.'

Ze bouwde haar verhaallijn bewust op naar een moment van ontsnapping en overleven; juist dat gaf haar rust tijdens het schrijven. Een mooi inzicht voor iedereen die worstelt met een zwaar of persoonlijk verhaal: de structuur van je boek kan óók jou dragen.

Het hoofdstuk dat ze bijna niet schreef

Er was één deel dat Betty aanvankelijk mee haar graf in wilde nemen. Maar bij een autobiografie, besefte ze, moet je eerlijk zijn. Ook naar de mensen die je ontboezemingen van jou verdienen te horen in plaats van later terug te lezen. Dus voordat ze verder schreef, ging naar haar tweelingzus en sprak uit wat ze jarenlang had verzwegen.

Betty Loha op het podium met haar verhaal: Mam, ik kan niet meer

Je boek blijven promoten: 5 tips die echt werken

Waar veel auteurs na hun publicatie klaar zijn met hun verhaal, begon het voor Betty juist toen pas. Haar aanpak, in haar eigen woorden:

Geloven en uitstralen. 'Als ik het geloof, dan besmet ik jou daarmee - en jij weer een ander.'
Blijven aankloppen. Ze belde zelf radio en kranten, ging elke maand structureel kijken wat actueel was en waar haar verhaal op aansloot. Zo kwam ze in de Flair en binnenkort in het magazine van Chantal Janzen.
Een tijdloos thema kiezen. Kindermishandeling blijft helaas actueel, waardoor haar boek relevant blijft, ook jaren later.
Alles maximaal aanpakken. Hoe meer mensen in de zaal, hoe meer het verhaal zich verspreidt. Ze koppelde er winacties aan en benutte elke vorm: boek, lezing, theater, documentaire.
Niet stoppen. 'Op het moment dat ik er geen aandacht meer aan geef, stopt het ook.'

Durf jij jouw verhaal te vertellen?

Ik vroeg Betty wat ze zou zeggen tegen iemand die een persoonlijk, waargebeurd verhaal in zich draagt maar zich nog inhoudt. Haar antwoord raakt de kern van deze podcast:

'In die persoon is er al een reden waarom diegene denkt: ik ga dit uitbrengen. Daar heb je naar te luisteren — niet naar andere factoren die je erbij haalt. Jouw verhaal is het waard. En als je daarin gelooft, kunnen mensen niet meer om jouw verhaal heen.'

Dat vuurtje, zoals Betty het noemt: 'Als dat eenmaal is aangewakkerd, gaat het niet meer uit.'

Draag jij al jaren een verhaal in je mee dat verdient om verteld te worden? Ben je klaar om het stilzwijgen te doorbreken en om je boek écht te gaan schrijven? Meld je aan voor de gratis schrijfsessie Taboedoorbrekend schrijven.